Xocalı soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanınması

Xocalı soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanınması Xocalı soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanınması https://innews.az/az/news/id-58399

XX əsrin sonlarında baş vermiş ən faciəvi hadisələrdən biri olan Xocalı soyqırımı yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bütövlükdə bəşəriyyətin yaddaşında dərin iz buraxmış ağır cinayətlərdən biri kimi qiymətləndirilir. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə dinc əhaliyə qarşı törədilmiş kütləvi qırğın beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması kimi tarixə düşmüşdür. Bu faciənin beynəlxalq aləmdə tanınması və hüquqi-siyasi qiymət alması istiqamətində Azərbaycan dövləti və dünya azərbaycanlıları tərəfindən ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyət həyata keçirilir.

Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarda mühüm müzakirələr aparılmışdır. Xüsusilə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Xocalı hadisələrini insanlığa qarşı cinayət kimi qiymətləndirən sənədlər qəbul etmiş, üzv dövlətləri bu faciəyə siyasi və hüquqi qiymət verməyə çağırmışdır. Bu qərarlar beynəlxalq səviyyədə məlumatlılığın artmasına və hadisənin hüquqi mahiyyətinin tanınmasına mühüm töhfə vermişdir.

Eyni zamanda, Avropa Parlamenti və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində aparılan müzakirələr, keçirilən anım tədbirləri və yayılan məlumatlar Xocalı faciəsinin dünya gündəmində saxlanılmasına kömək etmişdir. Bu platformalarda humanitar hüququn qorunması və mülki əhalinin müdafiəsi məsələləri kontekstində Xocalı hadisələri tez-tez xatırladılır.

Son illər bir sıra dövlətlər və regional qanunverici orqanlar Xocalı faciəsinə rəsmi münasibət bildirmiş, onu soyqırımı və ya kütləvi qətliam kimi tanımışdır. Bu istiqamətdə müxtəlif ölkələrin parlamentləri və yerli idarəetmə qurumları mühüm qərarlar qəbul etmişlər. Onların sırasında xüsusilə Pakistan, Meksika, Kolumbiya, Peru, Honduras və Sudan kimi dövlətlərin qərarları diqqətəlayiqdir. Bu tanınmalar beynəlxalq hüquqi və siyasi müstəvidə Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətlərin daha geniş qəbul olunmasına şərait yaratmışdır.

Xocalı faciəsinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyaları mühüm rol oynayır. Müxtəlif ölkələrdə keçirilən konfranslar, sərgilər, yürüşlər və anım mərasimləri nəticəsində faciə ilə bağlı məlumatlılıq artmış, bir çox ölkələrdə bu hadisə insanlığa qarşı cinayət kimi təqdim edilmişdir. Bu təşəbbüslər beynəlxalq hüququn aliliyi və tarixi ədalətin bərpası ideyasına xidmət edir.

Xocalı soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanınması təkcə tarixi faktın təsdiqi deyil, həm də insan hüquqlarının qorunması baxımından mühüm prinsipial məsələdir. Bu faciəyə verilən siyasi və hüquqi qiymət gələcəkdə oxşar cinayətlərin qarşısının alınması üçün mühüm presedent yaradır. Eyni zamanda, qurbanların xatirəsinin ehtiramla yad edilməsi və ədalətin bərpası beynəlxalq humanitar dəyərlərin qorunmasına xidmət edir.

Bu gün Xocalı soyqırımının beynəlxalq miqyasda tanınması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunsa da, bu proses davam edir. Azərbaycan dövləti və dünya azərbaycanlıları faciənin həqiqətlərinin daha geniş şəkildə tanıdılması, ona hüquqi-siyasi qiymət verilməsi və tarixi ədalətin bərpası istiqamətində fəaliyyətlərini ardıcıl şəkildə davam etdirirlər. Xocalı soyqırımının beynəlxalq səviyyədə tanınması yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün bəşəriyyət üçün ədalətin və insanlığın müdafiəsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

YAP Şirvan şəhər təşkilatının məsləhətçisi
İsrayılov Amil Faiq oğlu