https://innews.az/uploads/news/2025-07/_innews_c6418692e9148b260bc1ea5c2_o.jpg
Bəzən düşünürük ki, xoşbəxtlik böyük uğurların, uzun gözləntilərin nəticəsidir. Amma həyatın sakit axarında, gündəlik anların içində bir həqiqət var: başqasını xoşbəxt edən insan əslində özünü xoşbəxt edir. Bu, heç də böyük bir fəlsəfə, uzun izahlar tələb edən bir anlayış deyil. Bu, sadəcə insan olmağın, sevgi və mərhəmət daşımağın təbii nəticəsidir.
İnsan münasibətlərində tez-tez görürük: biri digərini sevindirmək üçün çalışır, gözlənilmədən bir mesaj yazır, bir çiçək verir, dinləyir, qucaq açır. Və maraqlıdır ki, sevindirilən insan gülümsəyərkən, bunu edən insanın ürəyi də nurlanır. O an bir kəlmə belə danışılmasa, baxışlar danışır: “Mən sənin sevinc və xoşbəxtliyinlə yaşayıram” deyir.
Məhz bu təcrübə psixologiyada “köməkçi xoşbəxtliyi” (helper's high) adlandırılır. Elmi araşdırmalar göstərir ki, kiməsə yaxşılıq etdikdə beyində dopamin, oksitosin və serotonin kimi xoşbəxtlik hormonları ifraz olunur. Bu hormonlar həm stressi azaldır, həm də daxili rahatlıq hissi yaradır. Yəni, başqasının xoşbəxtliyinə töhfə vermək, bizim biologiyamıza da müsbət təsir göstərir.
Bəzən insanlar özlərindən soruşurlar: “Niyə bu qədər verirəm, qarşılığında isə heç nə almıram?” Cavabı sadədir: Əgər verdiyin şey sevgidirsə, qarşılıq gözləməməlisən. Sevgi bir alış-veriş deyil. O, nə borcdur, nə də müqabilində nəsə tələb edən müqavilə. Sevgi, içindəki gözəlliyi bir başqasında da görmək istəyidir. Sənin hiss etdiyini yaşadığın kimi, başqasına da yaşatmaq ehtiyacıdır.
Harvard Universitetinin 75 il davam edən məşhur tədqiqatında — “Harvard Adult Development Study” aşkar edilib ki, insanların həyatlarında xoşbəxtlik və sağlamlığın əsas amili sevgi və yaxın münasibətlərdir. Maddi nailiyyətlər və karyera uğurları uzunmüddətli məmnuniyyət gətirmir. Əvəzində, başqaları ilə mənalı bağlar quran insanlar daha sağlam və uzun ömürlü olurlar.
Əslində başqasını xoşbəxt etmək istəyi öz içində yaşadığın sevgi və işığı paylaşmaq arzusudur. Ummaq yox, yaşadığını yaşatmamaq halıdır. “Mən xoşbəxt oldum, o da olsun” düşüncəsidir. Və bu, ən saf niyyətdir. Burada təkəbbür, mənfəət yoxdur. Sadəcə bir istəyin səsi var. Bu, qarşındakını xoşbəxt etmək, ona liman olmaq istəyidir.
Bu duyğuya sahib olan insanlar çox zaman incinməyə də açıq olurlar. Çünki ürəkləri yumşaq, niyyətləri təmizdir. Amma unutmaq olmaz: incinsən də, sınsan da verdiyin yaxşılıq səndə qaldı. Sənin insani dəyərin artdı. Sənin ruhun ucaldı.
Alman nevroloqu Hans Selye deyirdi: "Mənə qarşı etdiklərin unudular, amma mən başqasına etdiklərimi heç vaxt unutmuram." Bu, bir insanın verdikcə niyə daxili rahatlıq tapdığını açıqlayır: çünki o xatirələr insanın mənəviyyatının bünövrəsinə çevrilir.
Bu gün başqasına xoş söz demək, kiminsə çiyninə yüngülcə toxunmaq, mesaj yazmaq, səssizcə bir dəstək olmaq – bunlar hamısı “xoşbəxt etmə” formasındadır. Və hər belə addımda bir insan öz içində bir az daha rahat, bir az daha güclü hiss edir. Çünki bilir ki, bu gün kiminsə günü mənim sadə sözümlə gözəlləşdi.
Və bəlkə də, xoşbəxtliyin tərifi elə budur: Bir az özünü unutmaq, bir az başqasını düşünmək, amma nəticədə hər ikisinin qazanması.
Aysel Aslanova
