https://innews.az/uploads/news/2026-05/_innews_7bb2639e0e65f4ec2db11cdf2_o.jpg
Müasir dövrdə uğur yalnız peşəkar nailiyyətlərlə deyil, həm də sürətlə dəyişən dünyaya adaptasiya bacarığı ilə ölçülür. İnformasiya bolluğunun qərarverməni çətinləşdirdiyi, idarəetmədə yeni yanaşmaların tələb olunduğu bir vaxtda həm akademik biliyə, həm də zəngin praktiki təcrübəyə malik peşəkarların fikirləri xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu peşəkarlardan biri Elvira Rüstəmovadır. Rəhbər, ana və tələbə rollarını bir araya gətirən müsahibimizlə həm biznesin, həm də həyatın idarə olunmasının sirlərindən, gənclər üçün zamanın ritmini tutmağın vacibliyindən və qadın gücünün mahiyyətindən danışdığımız müsahibəni sizlərə təqdim edirik.
Özünüzü təqdim edin. Sizi daha yaxından tanıyaq.
Mən, Rüstəmova Elvira, strateji kommunikasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə ekspertəm. Həmçinin biznesin idarə edilməsi ixtisası üzrə doktorantura təhsili alıram. Peşəkar fəaliyyətim kommunikasiya strategiyalarının hazırlanması, brend mövqeləndirilməsi, korporativ reputasiyanın idarə olunması və ictimaiyyətlə effektiv əlaqələrin qurulmasını əhatə edir.
Özünüzü davamlı inkişaf etdirməkdə əsas motivasiya mənbəyiniz nədir?
Səmimi desəm, mənim üçün ən güclü motivasiya mənbəyi mənəvi qazancdır. Öz üzərimdə işlədikcə və inkişaf etdikcə daxili olaraq daha balanslı və güclü hiss edirəm. Bu proses mənə öz dəyərimi daha yaxşı anlamağa kömək edir və özgüvənimi artırır. Digər tərəfdən, bu inkişafın yalnız mənimlə məhdud qalmadığını düşünmək də mənə motivasiya verir. Övladlarıma daha yaxşı nümunə olmaq, onlara daim öyrənməyin və inkişafın vacibliyini göstərmək mənim üçün çox önəmlidir. Cəmiyyətə faydalı, şüurlu və məsuliyyətli bir vətəndaş kimi töhfə vermək istəyidə məni daim hərəkətdə saxlayır. Düşünürəm ki, insanın öz üzərində işləməsi yalnız şəxsi uğur üçün deyil, ətrafına yaratdığı təsir baxımından da çox dəyərlidir və mənə motivasiya verən əsas amillərdən biri də məhz budur.
Planlarınız gözlənilmədən pozulduqda vəziyyəti necə idarə edirsiniz?
Açığı, planların gözlənilmədən pozulması ən sevmədiyim hallardan biridir. Amma bunun qaçılmaz olduğunu da qəbul etmişəm. Ona görə demək olar ki, hər zaman alternativ B planım olur, hətta bəzi hallarda C planım da. Bu yanaşma mənə dəyişən vəziyyətlərə daha sakit və çevik reaksiya verməyə kömək edir. Belə hallarda emosional qərarlar verməkdənsə, vəziyyəti qısa zamanda analiz edib prioritetləri yenidən müəyyənləşdirməyə çalışıram. Düşünürəm ki, planların pozulması bəzən daha yaxşı imkanların yaranmasına da səbəb ola bilər.
Sizcə, effektiv idarəetmənin təməl prinsipləri hansılardır?
Məncə, idarəetmənin təməl prinsipləri aydın məqsədlərin müəyyən olunması, düzgün planlaşdırma, effektiv qərarvermə və resursların optimal idarə edilməsindən başlayır. Şəffaf və açıq kommunikasiya isə mütləqdir, qeyri-səmimi münasibətlər uzunmüddətli uğurdan çox uzaqdır. Komanda ilə etibar üzərində qurulan münasibətlər və məsuliyyət bölgüsünün düzgün aparılması da çox vacibdir. Lider üçün empatiya qurmaq, hər kəsə bərabər yanaşmaq və ayrı-seçkiliyə yol verməmək də əsas prinsiplərdəndir.Xüsusilə idarəetmədə dostluq və qohumluq münasibətlərinə arxalanmaq əvəzinə peşəkarlıq və ədalət əsas götürülməlidir. Çevik olmaq, dəyişən şəraitə uyğunlaşmaq və riskləri vaxtında görərək idarə etmək müasir idarəetmənin ayrılmaz hissəsidir. Liderin vizyonu, insanları motivasiya etmək bacarığı və nəticəyə fokuslanması isə bu prinsiplərin praktikada uğurla tətbiqini təmin edir.
İnformasiya çirkliliyinin artdığı bir dövrdə doğru və faydalı məlumatı necə ayırd edirsiniz?
Bu mövzu mənim üçün xüsusilə aktualdır və akademik tədqiqatımda da yer alıb. Alvin Toffler “Future Shock” əsərində qeyd edir ki, informasiya bolluğu insanlarda “information overload”, yəni məlumat yüklənməsi yaradır və bu, düzgün qərarverməni çətinləşdirir. Bu səbəbdən mən məlumatı süzgəcdən keçirmək üçün bir neçə prinsipə əsaslanıram: ilk növbədə mənbənin etibarlılığını yoxlayıram, məlumatın kim tərəfindən və hansı məqsədlə paylaşıldığını analiz edirəm. Daha sonra həmin informasiyanı alternativ mənbələrlə müqayisə edir, emosional təsir yaradan deyil, faktlara əsaslanan məlumatlara üstünlük verirəm.
Eyni zamanda, məlumatın praktik faydasını da qiymətləndirirəm, yəni bu informasiyanın real qərarverməyə və ya fəaliyyətə təsirini analiz edirəm. Məncə, bu gün əsas bacarıq çox məlumat bilmək deyil, doğru məlumatı seçməkdir və bu həm analitik düşüncə, həm də informasiya intizamı tələb edir.
Siz tez-tez gənclərlə ünsiyyətdə olursunuz. Onlara vermək istədiyiniz ən vacib tövsiyə nədir?
Gənclərə ən vacib tövsiyəm odur ki, zamanı qaçırmasınlar. Çünki bu gün zaman sadəcə keçmir, sürətlənir və gözləmir. Dəyişikliklərə vaxtında uyğunlaşmayan insan sonradan nə qədər çalışsa da, eyni tempə çatmaqda çətinlik çəkir. Təsəvvür edin ki, zamanın ruhuna uyğun olmayan dəblə geyinmisiniz, necə görünərsiniz? Uyğunsuz, köhnəlmiş və diqqətdən kənar. Eyni şey bu gün düşüncə tərzinə, biliklərə və bacarıqlara da aiddir. Yenilənməyən insan fərqində olmadan geridə qalır və bu artıq seçim yox, nəticədir. Ona görə də gənclərə bunu demək istəyərdim: özünüzə yatırım edin, öyrənməkdən yorulmayın və dəyişiklikdən qorxmayın. Zamanın ritmini tutanlar irəli gedir, digərləri isə sadəcə izləyir. Seçim isə hər zaman sizin əlinizdədir.
Ana, tələbə və rəhbər vəzifələrini eyni anda necə idarə edirsiniz? Prioritetiniz hansıdır?
Ana, tələbə və rəhbər rollarını eyni anda idarə etmək asan deyil, amma yanaşma düzgün qurulduqda bu mümkün olur.
Mən ailədə də, idarəetmədə də daha çox paternalistik yanaşmaya üstünlük verirəm, yəni intizam, qərarvermə və məsuliyyət hissi ön planda olsa da, qoruyucu, istiqamətləndirən və inkişaf etdirən olmaq mənim üçün daha vacibdir. İnsan faktoru hər şeydən öndə gəlir. İşlər görülməlidir, amma onların necə və hansı mühitdə görülməsi daha önəmlidir. Bu baxımdan paternalistik liderlik xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən Mustafa Kemal Atatürk, Nelson Mandela və Steve Jobs kimi tanınmış liderləri nümunə göstərmək olar. Onlar kimi olmaq iddiasında deyiləm, lakin yanaşmalarını və liderlik üslublarını özüm üçün bir örnək kimi götürürəm. Çünki insanı önə qoyduqda həm ailə, həm təhsil, həm də rəhbərlik vəzifələrini daha balanslı və effektiv şəkildə idarə etmək mümkün olur. Prioritetim isə hər zaman ailəmdir. Düşünürəm ki, insanın daxili balansı və gücü məhz ailədən başlayır. Ailədə qurulan sağlam münasibətlər və dəstək mühiti mənə həm ana kimi, həm akademik fəaliyyətimdə, həm də rəhbər olaraq daha güclü və davamlı olmağa imkan verir. Bu balans qorunduqda isə digər bütün məsuliyyətləri daha effektiv şəkildə idarə etmək mümkün olur.
Uzunmüddətli və sağlam ailə münasibətlərinin təməlində hansı amillər dayanır?
Məncə, uzunmüddətli və sağlam ailə münasibətlərinin təməlində səmimi hisslər, dostluq və çətin günlərdə bir-birinə dayaq ola bilmək dayanır. Həyatımda sözün əsl mənasında yıxılıb yenidən qalxdığım anlar olub. Məhz həmin dönəmdə yoldaşımın dəstəyi həlledici rol oynayıb. Ailəni güclü edən əsas amillər isə səbir, birlik, qarşılıqlı anlayış və çətinliklər qarşısında birgə dayanmaq bacarığıdır. Yalnız xoş günləri deyil, çətin anları da birlikdə keçirə bilmək və bir-birinə dayaq olmaq münasibətləri möhkəmləndirən ən vacib dəyərlərdəndir.
Qadın olmaq sizə görə nə deməkdir?
Bu ağır sualdır. Qadın olmaq ilk öncə məsuliyyətdir. Bu, təkcə bir rol deyil, fədakarlıqdır, bəzən özündən keçməyi bacarmaqdır. Dözümlülükdür, səbirdir və çətinliklər qarşısında sınmadan davam edə bilməkdir. Qadın olmaq vəfa və sədaqətdir, sevmək və sevgi verməkdir, qayğı göstərməkdir. Bu, insanları anlamaq, empatiya qurmaq və hər kəsə ürəklə yanaşmaq bacarığıdır. Bəzən içində nə yaşadığını göstərmədən güclü qalmaq, ayaqda durmaq və yenə də davam etməkdir. Qadın olmaq həm də zəhmətdir, mübarizədir, daim irəliləməkdir. Həm işıq olmaq, yol göstərmək, həm də bəzən həyatın çətinlikləri ilə üzləşərək yenə də ümidini itirməməkdir. Qadın olmaq bütün bu ziddiyyətlərin içində öz gücünü qoruyaraq irəliləmək və hər şəraitdə dəyər yaratmaqdır.
WoMen Magazine Azerbaijan
