https://innews.az/uploads/news/2025-06/_innews_6e1643b98fab883ed2c02b472_o.jpg
İnsan bəzən bir otağın içində təkbaşına oturub, sükutla baş-başa qalır və bu sualı özünə verir: "Əgər ətrafımda insanlar varsa, niyə içim bomboşdur?" Əslində yalnızlıq tək qalmaq deyil. Ətrafımızda onlarla insan ola bilər, amma bir nəfər belə bizi anlayıb qəlbimizə toxunmursa, biz əslində təkik.
Bugünkü dünyada insanlar bir-birinə daha yaxın görünür, amma əslində daha uzaqdadırlar. Sosial şəbəkələrdə minlərlə "dostumuz" var, lakin bir dərdimizi anlatmağa adam tapmırıq. Məhz bu məqamda yalnızlığın əsl üzünü görürük: anlaşılmamaq, duyulmamaq və sevilməmək hissi.
İnsan niyə yalnız hiss edir? Çünki paylaşa bilmədiyi hissləri var. Çünki bəzən ən yaxın dediyimiz insanlar belə bizi dinləmək istəmir. Bəzən isə elə özümüzü gizlədirik, maskalar taxırıq, qorxuruq ki, içimizdəki həqiqi "mən" sevilməz, anlaşılmaz. Və nəticədə, hər kəsin içində öz səssiz küncümüzə çəkilib qalırıq.
Elmi araşdırmalar da bunu təsdiqləyir. Psixologiyada yalnızlıq tək qalmaqdan çox, emosional bağların zəif olması və sosial dəstəyin çatışmazlığı kimi izah edilir. Məsələn, UCLA Universitetində aparılan araşdırmalar göstərir ki, yalnızlıq beynin təhlükəyə cavab verən hissələrini – xüsusilə də "amigdala" və "anterior insula" bölgələrini aktivləşdirir. Yəni, bədənimiz təkliyi real təhlükə kimi qəbul edir. Uzunmüddətli yalnızlıq stress hormonlarını artırır, immun sistemini zəiflədir və hətta ürək-damar xəstəlikləri riskini yüksəldir.
Digər bir tərəfdən isə, yalnızlığın sosial təməli də var. Bəzən insanlar bizim "dostumuz" kimi görünür, amma biz onların səmimiyyətindən əmin olmuruq. Bizi "yola vermək", həqiqətən dinləmək əvəzinə başımızı yelləyib keçmək, suallarımıza səthi cavablar vermək — bunlar içimizi daha da boşaldır. Əslində, yalnızlıq hissi çox vaxt insanların içində olmaqla yaranır. Çünki ətrafımızdakıların bizi anlamaması, ya da anlamaq istəməməsi bizə "özgəlik" hissi yaşadır.
Yalnızlıq bəzən seçimdir, bəzən məcburiyyət. Amma ən ağrılısı – anlaşılmadığın halda hiss etdiyin yalnızlıqdır. O anlarda insan öz kölgəsi ilə danışar, divarlara baxar və içindən keçənləri yalnız özü eşidər.
Bəlkə də, sual belədir: Biz doğrudan da başqalarının yoxluğundanmı, yoxsa özümüzə yetməməkdənmi əziyyət çəkirik? Çünki bəzən insan özü ilə dost ola bilmədiyi üçün başqalarının səsinə ehtiyac duyur. Öz içi ilə barışa bilməyən kimsə, başqasının yanında da rahat ola bilmir.
Yalnızlıq bəzən dərindir, amma öyrədicidir. Özünü tanımaq üçün, iç səsini eşitmək üçün bir fürsətdir. Amma daimi yalnızlıq insanı yorur. İnsan sevgi, anlayış, diqqət üçün yaranıb. Ruhumuz başqa bir ruhla toxunmadan tam olmur.
Ətrafımızda çox insan ola bilər, amma əgər bizi başa düşən biri yoxdursa, o izdihamda da təkik. Dostlar çox ola bilər, amma bəzən heç biri sənin ruhunun səsini eşitmir. Sadəcə yanında olmaları yetmir, onların səninlə "olmaları" lazımdır. Bəzən dost dediklərimiz bizi sevdikləri üçün deyil, sadəcə öz rahatlıqları pozulmasın deyə yanımızda olurlar. Bu isə daha böyük bir boşluq yaradır.
Bəlkə də, yalnızlıqla mübarizə yolumuz ilk olaraq özümüzü dinləməklə, öz daxili səssizliyimizi sevməklə başlayır. Özümüzü başa düşdükcə, bizə həqiqətən dəyər verən insanları da ayırd edə bilirik.
Sonda isə bir sual: Bizi doğrudan da tək qoyan dünya bir-birini dinləməyə həvəsli olmayan insanlar toplumudur?
Aysel Aslanova
Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin tələbəsi
