https://innews.az/uploads/news/2026-04/_innews_75bbe5b0a3320f78cc8eab05a_o.jpg
Azərbaycanda sərnişin axınının artması və aviasiya infrastrukturunun yenilənməsi fonunda hava limanlarında buraxılış qabiliyyətinin artırılması məsələsi daha актуal xarakter alır. Ekspertlər hesab edir ki, bu məqsədə yalnız yeni terminalların tikintisi ilə deyil, mövcud proseslərin daha səmərəli təşkili ilə nail olmaq mümkündür.
Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, bu istiqamətdə rəqəmsal texnologiyalar həlledici rol oynayır. Buna nümunə kimi Frankfurt hava limanının 3-cü terminalı göstərilir. Layihədə əsas diqqət sahələrin genişləndirilməsindən çox, sərnişin xidmətinin bütün mərhələlərinin rəqəmsal idarə olunmasına yönəldilib.
Məlumata görə, terminal ilkin mərhələdə ildə 19 milyon sərnişinə xidmət göstərmək gücündədir. Onun tikintisi və genişləndirilməsi bir neçə il ərzində mərhələli şəkildə həyata keçirilib ki, bu da hava limanının fəaliyyətini dayandırmadan imkanların artırılmasına şərait yaradıb.
Layihə çərçivəsində yeni minik qapıları istifadəyə verilib, aviaşirkətlərin terminallar üzrə bölgüsü yenidən təşkil olunub. Bu yanaşma mövcud infrastrukturun yenilənməsini sərnişin xidmətinə təsir etmədən paralel şəkildə həyata keçirməyə imkan verir.
Terminalın əsas xüsusiyyətlərindən biri ümumi istifadə üçün nəzərdə tutulmuş infrastruktur modelidir. Bu modelə əsasən sərnişinlər qeydiyyatdan keçmək və baqajı təhvil vermək üçün konkret aviaşirkətə bağlı olmur. Bu isə xidmət zonalarının gün ərzində daha balanslı yüklənməsinə şərait yaradır.
Eyni zamanda, Frankfurtda sərnişin xidmətində hibrid model tətbiq olunur. Bu model özünəxidmət texnologiyaları ilə personal dəstəyinin eyni nöqtələrdə birləşdirilməsini nəzərdə tutur. Beləliklə, sərnişinlər bütün mərhələləri müstəqil şəkildə keçə bildiyi halda, zərurət yarandıqda dərhal yardım ala bilir.
Mütəxəssislər bildirir ki, bu yanaşma həm əməliyyatların sürətini artırır, həm də personal üzərindəki yükü azaldır.
Layihənin həyata keçirilməsində beynəlxalq texnologiya şirkətləri olan SITA və CCM iştirak edib. Onların təqdim etdiyi həllər qeydiyyat, baqajın qəbulu və minik proseslərinin vahid rəqəmsal sistemdə inteqrasiyasını təmin edir.
Qeyd olunur ki, sistem istifadəyə verilməzdən əvvəl minlərlə könüllünün iştirakı ilə geniş sınaqlar keçirilib. Bu testlər potensial problemlərin əvvəlcədən müəyyən edilərək aradan qaldırılmasına imkan verib.
Ekspertlər hesab edir ki, Frankfurt təcrübəsi göstərir: müasir hava limanlarında effektivlik yalnız fiziki genişlənmə ilə deyil, həm də rəqəmsal həllərin tətbiqi və sərnişin axınının düzgün idarə olunması ilə təmin olunur.
Onların fikrincə, məhz sərnişinlə infrastruktur arasındakı qarşılıqlı əlaqənin keyfiyyəti hava limanlarının real buraxılış qabiliyyətini müəyyən edən əsas amillərdən birinə çevrilir.
