https://innews.az/uploads/news/2026-11/_innews_f250b876cc3837e0579d7214e_o.jpg
8 Noyabr – Zəfər Günü Azərbaycan xalqının tarixində milli iradənin, dövlətçilik əzminin və tarixi ədalətin təntənəsi kimi əbədi yaşayacaq. Bu gün yalnız 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış hərbi qələbəni deyil, xalqımızın onilliklər boyu yaşadığı ağrıların, itkilərin, məcburi köçkünlük həyatının və doğma torpaqlarına qayıtmaq həsrətinin sona çatmasını ifadə edir. Zəfər Azərbaycanın öz taleyini öz iradəsi ilə müəyyənləşdirdiyi, milli ləyaqətini və dövlətçilik gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirdiyi möhtəşəm tarixi hadisədir.
Azərbaycanın bu qələbəsi təsadüfi deyil, uzun illər ərzində həyata keçirilən məqsədyönlü dövlət siyasətinin, güclü ordu quruculuğunun, iqtisadi inkişafın, milli birliyin və prinsipial diplomatiyanın məntiqi nəticəsidir. Bu tarixi yolun təməlində isə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin uzaqgörən dövlətçilik fəlsəfəsi və Azərbaycanın gələcəyinə dair strateji baxışları dayanır. Heydər Əliyev müstəqil dövlətin möhkəmlənməsinin, milli maraqların qorunmasının, iqtisadi qüdrətin artırılmasının və güclü ordunun yaradılmasının əhəmiyyətini dərindən anlayırdı. Onun müəyyən etdiyi dövlətçilik yolu Azərbaycanın gələcək uğurları üçün mühüm zəmin yaratdı. Prezident İlham Əliyev isə bu siyasi kursu davam etdirərək ölkəmizin hərbi, iqtisadi və diplomatik imkanlarını gücləndirdi, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasını dövlət siyasətinin əsas strateji məqsədinə çevirdi.
1988-ci ildən başlayan Qarabağ hadisələri Azərbaycan xalqına ağır faciələr yaşatdı, yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşdü, şəhər və kəndlərimiz dağıdıldı, ölkəmizin iqtisadiyyatına və mədəni irsinə ciddi zərbə vuruldu. Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində bir milyondan çox azərbaycanlı uzun illər qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşamağa məcbur oldu. Buna baxmayaraq, xalqımız öz tarixi torpaqlarından heç vaxt vaz keçmədi və işğalın sona çatması Azərbaycanın dövlət siyasətində əsas prioritet olaraq qaldı.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu məqsəd sistemli dövlət strategiyasına çevrildi. Azərbaycan bir tərəfdən beynəlxalq hüquqa əsaslanan danışıqları davam etdirir, digər tərəfdən isə öz hərbi və iqtisadi potensialını gücləndirirdi. Ordu quruculuğu dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri oldu, Silahlı Qüvvələrin döyüş qabiliyyəti yüksəldildi, müasir silah və texnika ilə təchizat genişləndirildi, hərbi sənaye kompleksi inkişaf etdirildi. Azərbaycanda müxtəlif növ hərbi texnika, zirehli maşınlar, pilotsuz uçuş aparatları və digər hərbi təyinatlı məhsulların istehsalının genişləndirilməsi ölkəmizin müdafiə imkanlarını artırdı. Eyni zamanda, enerji və nəqliyyat layihələri, beynəlxalq əməkdaşlıq və çoxşaxəli xarici siyasət Azərbaycanın regional və beynəlxalq mövqelərini möhkəmləndirdi.
Beləliklə, Zəfərə aparan yol yalnız hərbi hazırlıqdan deyil, dövlətin bütün imkanlarının milli məqsəd ətrafında səfərbər edilməsindən keçirdi. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət Azərbaycanın müstəqil qərar qəbul etmək imkanlarını genişləndirdi, milli maraqların qorunmasını və gələcək qələbənin təmin olunmasını hədəflədi.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin genişmiqyaslı təxribatlarına cavab olaraq Azərbaycan Ordusunun əks-hücum əməliyyatlarına başlaması xalqımızın uzun illər gözlədiyi tarixi dönüş oldu. Bu, yalnız hərbi əməliyyat deyil, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək, işğala son qoymaq və tarixi ədaləti təmin etmək uğrunda mübarizəsi idi. 44 gün ərzində Azərbaycan Ordusu böyük rəşadət, peşəkarlıq və qəhrəmanlıq nümayiş etdirərək düşmənin müdafiə mövqelərini yarıb şəhər və kəndlərimizi, strateji yüksəklikləri bir-birinin ardınca azad etdi. Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər yaşayış məntəqələrinin azad olunması Azərbaycanın hərbi üstünlüyünü ortaya qoydu.
Bu tarixi qələbənin əldə olunmasında Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin siyasi iradəsi, qətiyyəti və strateji rəhbərliyi həlledici rol oynadı. Dövlət başçısı müharibə dövründə həm ölkənin hərbi-siyasi rəhbərliyini həyata keçirir, həm də Azərbaycanın haqq mövqeyini beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında müdafiə edirdi. Dünyanın aparıcı media qurumlarına verdiyi çoxsaylı müsahibələr vasitəsilə münaqişənin əsl mahiyyətini, Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyini və ərazi bütövlüyünün bərpasının legitimliyini dünya ictimaiyyətinə çatdırırdı. Prezidentin qətiyyətli çıxışları informasiya mübarizəsində Azərbaycanın mövqelərini gücləndirməklə yanaşı, xalqın ruh yüksəkliyinin qorunmasına və milli birliyin möhkəmlənməsinə xidmət edirdi.
Zəfərin ən mühüm mərhələlərindən biri Şuşanın azad edilməsi oldu. Azərbaycan xalqının tarixini, mədəniyyətini, milli kimliyini və mənəvi dünyasını özündə yaşadan bu müqəddəs şəhərin azadlığı yalnız hərbi baxımdan deyil, milli-mənəvi baxımdan da böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Şuşanın azad olunması Azərbaycanın tarixi qələbəsini tamamlayan, xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq hadisəyə çevrildi.
Vətən müharibəsinin digər mühüm xüsusiyyəti Azərbaycan xalqının görünməmiş həmrəyliyi oldu. Ölkənin müxtəlif siyasi qüvvələri, cəmiyyətin ayrı-ayrı təbəqələri, etnik və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün vətəndaşlar milli məsələdə bir araya gəldilər, xaricdə yaşayan azərbaycanlılar da ölkəmizin haqq mübarizəsinə dəstək göstərdilər. “Dəmir yumruq” ifadəsi bu birliyin, dövlətə inamın və milli iradənin rəmzinə çevrildi. Azərbaycan xalqı göstərdi ki, milli maraqlar ətrafında birləşmək ən böyük gücdür. Əsgərlərimizin döyüş meydanında göstərdiyi qəhrəmanlıq, şəhidlərimizin müqəddəs qanı, qazilərimizin fədakarlığı və arxa cəbhənin dəstəyi ilə əldə edilən Zəfər xalqımızın sarsılmaz iradəsinin təcəssümüdür.
2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanat Azərbaycanın hərbi qələbəsinin siyasi nəticələrini müəyyənləşdirdi, Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması işğalın sona çatması istiqamətində mühüm mərhələ oldu. Lakin Azərbaycanın dövlətçilik iradəsi bununla məhdudlaşmadı. 2023-cü il aprelin 23-də Laçın sərhəd-buraxılış məntəqəsinin qurulması ölkəmizin sərhədləri üzərində nəzarətinin təmin olunması baxımından əhəmiyyətli addım oldu. Həmin ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror əməliyyatı nəticəsində Qarabağda Azərbaycanın konstitusiya quruluşu və dövlət suverenliyi tam bərpa edildi. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il oktyabrın 15-də Xankəndidə Azərbaycan Bayrağını qaldırması bu tarixi prosesin rəmzi yekunu oldu. Azərbaycan 2020-ci ildə ərazi bütövlüyünü bərpa etdi, 2023-cü ildə isə dövlət suverenliyini bütün ərazilərində tam təmin etdi.
Zəfərin ən böyük mənası isə azad edilmiş torpaqlara həyatın qayıtması, insanların doğma yurdlarında yenidən yaşamaq imkanının yaradılmasıdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir, yeni yollar, tunellər, hava limanları, yaşayış binaları, məktəblər, xəstəxanalar və digər infrastrukturlar inşa edilir. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı təmin olunur. 2026-cı il oktyabrın 23-nə olan məlumata görə, 40 mindən çox insanın, 10 mindən artıq ailənin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpa olunan yaşayış məntəqələrinə qayıdışı təmin edilib. Qarabağ Universitetinin fəaliyyəti, yeni təhsil və xidmət infrastrukturlarının yaradılması, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi azad edilmiş ərazilərin gələcəyinə yönəlmiş mühüm addımlardır.
Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifə əldə edilmiş tarixi qələbəni davamlı inkişafla möhkəmləndirmək, azad edilmiş əraziləri müasir həyatın, iqtisadi fəaliyyətin və sosial rifahın mərkəzlərinə çevirməkdir. Zəfərin əsl davamı Qarabağda həyatın bərpası, insanların təhlükəsiz və firavan yaşayışının təmin edilməsi, doğma torpaqların gələcək nəsillərə inkişaf etmiş şəkildə çatdırılmasıdır.
Azərbaycanın tarixi qələbəsinin arxasında minlərlə şəhidimizin müqəddəs qanı, qazilərimizin fədakarlığı və hər bir vətəndaşın mənəvi dəstəyi dayanır. Buna görə də Zəfər yalnız qürur günü deyil, həm də böyük məsuliyyət günüdür. Şəhidlərin xatirəsini yaşatmaq, onların ailələrinə qayğı göstərmək, qazilərin sağlamlığını, sosial təminatını və məşğulluğunu dəstəkləmək dövlətin və cəmiyyətin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə şəhid ailələri və müharibə iştirakçılarına mənzil təminatı, sosial ödənişlər, məşğulluq proqramları və reabilitasiya xidmətləri göstərilir, “YAŞAT” Fondunun fəaliyyəti isə onların sosial problemlərinin həllinə əlavə dəstək verir. Zəfər Gününün təsis edilməsi, orden və medalların yaradılması, Zəfər parkının və muzeyinin qurulması da qəhrəmanlarımızın xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə və tarixi yaddaşın gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir.
Azərbaycanın Zəfər tarixini dəyərləndirərkən Heydər Əliyevin dövlətçilik irsi ilə İlham Əliyevin rəhbərliyi altında əldə olunan nəticələri bir-birindən ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil. Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycanın möhkəmlənməsinin, dövlətçilik ənənələrinin qorunmasının və milli maraqların müdafiəsinin əsaslarını formalaşdırdı, Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün strateji istiqamət müəyyənləşdirdi. İlham Əliyev isə bu dövlətçilik xəttini davam etdirərək Azərbaycanın hərbi, iqtisadi və diplomatik imkanlarını gücləndirdi, işğalın sona çatması və suverenliyin bərpası istiqamətində qətiyyətli siyasət həyata keçirdi. Heydər Əliyevin uzaqgörənliyi Azərbaycanın gələcək Zəfəri üçün mühüm zəmin yaratdı, İlham Əliyevin rəhbərliyi isə həmin strateji iradəni tarixi nəticəyə çevirdi. Bu, Azərbaycanın müasir tarixində bir-birini tamamlayan, dövlətçilik davamlılığını və milli iradəni ifadə edən siyasi xəttdir.
2025-ci ildə Vaşinqtonda Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin ABŞ Prezidentinin şahidliyi ilə Birgə Bəyannamə imzalaması, sülh sazişi layihəsinin paraflanması və ATƏT-in Minsk Prosesi ilə əlaqəli strukturların fəaliyyətinin başa çatması Azərbaycanın postmünaqişə dövründə diplomatik gündəliyinin mühüm nəticələri oldu. Bu proses Azərbaycanın hərbi Zəfərdən sonra da milli maraqlarını qorumaq, regionda sülh və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaratmaq istiqamətində fəaliyyətini davam etdirdiyini göstərir. Azərbaycanın mövqeyi aydındır: sülh olmalıdır, lakin bu sülh suverenliyə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüquqa hörmət əsasında qurulmalıdır.
8 Noyabr – Zəfər Günü Azərbaycan xalqının tarixində milli iradənin, dövlətçilik əzminin və tarixi ədalətin təntənəsi kimi əbədi yaşayacaq. Bu gün biz yalnız azad edilmiş torpaqlarımızı deyil, xalqımızın öz gücünə, dövlətinə və gələcəyinə olan inamını da qeyd edirik. Zəfər göstərdi ki, milli məqsəd ətrafında birləşən xalq, güclü dövlət və qətiyyətli rəhbərlik ən çətin tarixi sınaqlardan belə qalib çıxa bilər. Bu qələbə Heydər Əliyevin uzaqgörən dövlətçilik fəlsəfəsinin, İlham Əliyevin məqsədyönlü siyasətinin, Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığının və xalqımızın sarsılmaz birliyinin nəticəsidir.
Bu gün Qarabağda yüksələn Azərbaycan Bayrağı, yenidən qurulan şəhərlərimiz, doğma yurdlarına qayıdan ailələrimiz və gələcəyə inamla baxan gənclərimiz Zəfərin canlı təcəssümüdür. Azərbaycan artıq yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub və bu mərhələnin əsas məqsədi tarixi qələbəni davamlı tərəqqiyə, güclü iqtisadiyyata, sosial rifaha və regionda dayanıqlı sülhə çevirməkdir.
Zəfər bizim tariximizdir, suverenlik dövlətimizin gücüdür, milli birlik isə gələcəyimizin ən böyük təminatıdır. 8 Noyabr xalqımızın yaddaşında yalnız qələbə günü kimi deyil, Azərbaycanın öz taleyini öz iradəsi ilə müəyyən etdiyi, milli ləyaqətini və dövlətçilik gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirdiyi tarixi gün kimi yaşayacaq.
Bu Zəfər əbədi olacaq, bu qürur gələcək nəsillərə ötürüləcək.
Elnarə Akimova
Milli Məclisin deputatı,
YAP İdarə Heyətinin üzvü,
Filologiya elmləri doktoru
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin