https://innews.az/uploads/news/2026-05/_innews_a9314c07b9e3c14a7ff5ad0aa_o.jpg
Bu nəticəyə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən keçirilən Qeyri-Hökumət Təşkilatları üçün Mədəni və Yaradıcı Sənayelər üzrə xüsusi qrant müsabiqəsinin qalibi “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İctimai Birliyinin Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində (ADPU) təşkil etdiyi “Əqli mülkiyyət hüququ sahiblərinin məlumatlandırılması: problemlər və perspektivlər” mövzusunda tədbirdə gəlindi.
ADPU-nun elmi işlər ürə prorektoru, professor Asəf Zamanovun və beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, professor Mahirə Hüseynovanın iştirak etdiyi tədbirdə açılış nitqi ilə çıxış edən ADPU-nun elmi işlər üzrə prorektoru, professor Asəf Zamanov tədbir iştirakçılarını salamlayaraq bildirdi ki, informasiya cəmiyyətinin tələblərinə uyğun olaraq ölkədə aparılan siyasət əqli mülkiyyət hüququna diqqəti artırır. Xüsusilə, ali təhsil müəssisələrində elmi-tədqiqat işlərinin genişləndirilməsi və universitetlərin biznes inkişaf proqramlarının həyata keçirilməsi bu sahədə müəllif hüquqlarının qorunmasını daha çox aktuallaşdırır. Müəllif hüquqlarının qorunması, əqli mülkiyyətin əmtəələşməsi, kommersiyalaşması yönündə aparılan hər bir iş gələcəyə hesablanmış fəaliyyətdir. Bu istiqamətdə apardıqları hüquqi maarifçilik fəaliyyətinə görə “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nə təşəkkür etdi.
Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin və ərazi bütövlüyümüz və suverenliyimiz uğrunda gedən döyüşlərdə qələbəmizi təmin etmiş şəhidlərimizin xatirəsi yad edildikdən sonra layihənin rəhbəri “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin rəhbəri Bəxşeyiş Əsgərov layihənin mahiyyəti, görülən işlər, keçirilən tədbirlər haqda geniş məlumat verdi. O, qeyd etdi ki, layihə çərçivəsində 200-dən çox yaradıcı şəxs, elmi adamı, ziyalı, hüquqşünas əqli mülkiyyət hüququ haqda məlumatlandırılmış, Konstitusiyamızın 30-cu maddəsində təsbit olunmuş bu hüququn qorunması və inkişafı üçün dövlətimizin apardığı müasir siyasət, müəlliflərin rifahının yaxşılaşdırılması yolları barədə təlimlər aparılmışdır.
O, əqli mülkiyyət hüququnun milli və beynəlxalq prioritet olduğuna diqqət çəkərək bu sahədə geniş maarifçiliyə ehtiyac olduğunu bildirdi. Tədbir iştirakçılarını ölkəmizdə əqli mülkiyyətlə bağlı ictimai münasibətlərin inkişafı, mövcud problemlər və onların aradan qaldırılması yolları ilə bağlı müzakirəyə dəvət etdi.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi, əməkdar incəsənət xadimi, yazıçı Elçin Hüseynbəyli yaradıcı şəxslərin rifahının yaxşılaşdırılması, yaradıcılıq potensialının artırılması, hüquqlarının müdafiəsi sahəsində Yazıçılar Birliyinin fəaliyyəti barədə məlumat verdi. Müəllif hüquqlarının qorunması üçün onlar arasında maarifçılık işinin genişləndirilməsini, xüsusilə regionlarda yaşayan, ali təhsil müəssisələrində çalışan və təhsil alan şəxslərlə əlaqə və əməkdaşlığı vacib sahə kimi qeyd etdi.
Layihənin eksperti Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin baş hüquqşünası Aydın Kərimov bildirdi ki, müxtəlif ali təhsil müəssisələrində, bədii, elmi və mədəni sahədə çalışan yaradıcı insanlarla keçirilən təlimlər problemin aktual olduğunu göstərir. Əqli mülkiyyət sahibləri öz əqli mülkiyyət məhsullarını kommersiyalaşdıra bilmirlər. O, həmçinin qeyd etdi ki, elm və təhsil sahəsində dövlətimizin həyata keçirdiyi islahatlar universitetləri əqli mülkiyyətin əsas yaradıcısına, əqli mülkiyyət hüququnun tanınmasına, qorunmasına və təminatçısına çevirməkdədir. Bunun üçün ali məktəblərdə əqli mülkiyyət strategiyası hazırlanmalı, alimlərlə hüquqşünasların qarşılıqlı əlaqə sistemi inkişaf etdirilməli, geniş maarifləndirmə işi görülməli, əmlak hüquqlarının kollektiv idarə edilməsi təşkilatlarının fəaliyyəti gücləndirilməlidir. Çıxışının sonunda o, “Ağılın sərvət, dəyər, mülkiyyət, güc olduğunu qəbul etmədən müasir dünyada öndə olmaq mümkün deyildir” – dedi.
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü, əmlak hüquqlarının kollektiv idarə edilməsi təşkilatları ilə böyük iş təcrübəsinə malik olan Əkbər Bağırov əqli mülkiyyət hüquqlarının tənzimlənməsi sahəsində qanunvericilikdə olan boşluqlardan, onların praktiki tətbiqində yaranan çətinliklərdən, müəlliflərin öz hüquqlarını bilməməsindən danışdı.
Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin əməkdaşı, əqli mülkiyyət hüququ sahəsində tanınmış ekspert Natiq İsayev müəlliflərlə aparılan işin xüsusiyyətlərindən, Əqli Mülkiyyət Agentliyinin gördüyü işlərdən, praktikada üzləşilən problemlərdən, yaradıcılıq birlikləri ilə əməkdaşlıqdan danışaraq müəlliflərlə bağlanan müqavilələrin mahiyyətini izah etdi.
Elm və Təhsil Nazirliyi İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun şöbə müdiri Rasim Mahmudov informasiya texnologiyalarının müasir yüksək sürətli inkişafı şəraitində müəllif hüquqlarının tanınması və qorunması, xüsusilə süni intellekt və müəllif hüquqları məsələlərini önə çəkdi. Elmdə plagiat hallarının aradan qaldırılması üçün görülən tədbirlərdən, aparılan siyasətdən söz açdı, təkliflərini bildirdi.
Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, əməkdar jurnalist, professor Qulu Məhərrəmli əqli mülkiyyət və kreativ iqtisadiyyat sahəsində məlumatın azlığından, yaradıcı insanlarla dövlət orqanlarının əlaqəsinin zəruriliyindən, məhkəmə təcrübəsinin olmamasından, təhsil müəssisələrində əqli mülkiyyət sahəsindəki siyasətin müasir həyatla uzlaşdırılmasının vacibliyindən, öz şəxsi təcrübəsindən söz açdı. Keçirilən tədbirin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirərək davamlı olmasını arzuladı. Əqli mülkiyyət və müəllif hüquqları ilə bağlı keçirilən məzmunlu və səmərəli fəaliyyətə görə Mədəniyyət Nazirliyinə və “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nə təşəkkürünü bildirdi.
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi İlham Əliyev əqli mülkiyyət hüququnun mədəni, iqtisadi, elmi, siyasi və ictimai münasibətlər sistemində oturuşması üçün belə tədbirlərin mütəmadi keçirilməsini, Əqli Mülkiyyət Agentliyinin fəaliyyətinin əhaliyə, yaradıcı insanlara çatdırılmasını vacib hesab etdi. Konkret təkliflərini bildirdi.
Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyi Müəllif Hüquqlarının Təminatı Mərkəzi direktorunun müşaviri Əsəd Əliyev əqli mülkiyyət hüquqları sahəsində dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərinə toxundu, Agentliyin İdarə Heyətinin sədri, professor Kamran İmanovun milli və beynəlxalq səviyyədə gördüyü işlərdən, müəllif hüquqlarının qoruması istiqamətində Agentliyin həyata keçirdiyi fəaliyyətlərdən danışdı, əmlak hüquqlarının kollektiv idarə edilməsi üzrə ictimai birliklərlə işdə olan problemləri qeyd etdi. Müəlliflərin məlumatlandırılmasının vacibliyini önə çəkən Ə.Əliyev bildirdi ki, müəllif öz hüququnu bilib onun qorunmasına cəhd etməzsə, heç bir dövlət orqanı bu haqda müstəqil təşəbbüs göstərə bilməz.
“Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin sədr müavini Tofiq Həsənov müəllif hüquqlarının pozulması ilə bağlı cinayət və inzibati qanunvericiliyin müddəalarını şərh etdi, məhkəmə təcrübəsindən nümunələr göstərdi. ADPU-nun əqli mülkiyyət münasibətlərinin təkmilləşdirilməsi sahəsində olan təcrübəsini müsbət hal kimi qeyd etdi.
“Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin rəhbəri Bəxşeyiş Əsgərov aparılan müzakirələrin nəticələrini ümumiləşdirdi:
- keçirilən təlimlər, müzakirələr zamanı söylənən təkliflər bir daha göstərir ki, müasir dünyanın düzəni, inkişaf perspektivləri əqli mülkiyyətin nəticələrinin tanınması, qorunması, müdafiəsini zəruri edir;
- həm beynəlxalq səviyyədə milli mənəvi dəyərlərimizin, mədəniyyət və folklor nümunələrimizin qorunması, həm də ölkə daxilində yaradıcı insanların həyat səviyyəsinin, rifahının yaxşılaşdırılması, mədəniyyətimizin, incəsənətimizin, ədəbiyyatımızın və elmimizin inkişafı əqli mülkiyyət hüququnun təşviqi ilə sıx bağlıdır;
- əqli mülkiyyət sahəsində ümumi məlumatlandırma və maarifçiliklə yanaşı, müxtəlif peşə, ixtisas, mədəniyyət sahələri üzrə spesifik təlimlər keçirilməlidir. Müəllif öz hüququnu qorumağa cəhd etməsə, onu bilməsə, kənardan kömək fayda verməyəcək;
- əqli mülkiyyətlə bağlı yaradıcı insanlarla hüquqşünasların əməkdaşlığı gücləndirilməlidir;
- hüquqların kollektiv idarə edilməsi üzrə ictimai birliklər ayrı-ayrı peşə, sənət sahələri üzrə təşkil edilməlidir.
- ali təhsil müəssisələrində əqli mülkiyyət konsepsiyası hazırlanmalı, plagiatla, piratçılıqla mübarizə gücləndirilməlidir.
Sonda iştirakçıların çoxsaylı sualları cavablandırıdı, onlara layihə çərçivəsində əqli mülkiyyət hüququ sahəsində “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin hazırladığı normativ-hüquqi aktlar toplusu paylandı.
Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyi İdarə Heyətinin sədri, professor Kamran İmanovun rəhbərliyi və müəllifliyi ilə çap olunmuş kitablar ADPU-nun kitabxanasına hədiyyə edildi.
Layihə rəhbəri Bəxşeyiş Əsgərov fəal iştiraka, işgüzar və faydalı çıxışlara görə iştirakçılara, tədbirin yüksək səviyyədə keçirilməsi üçün yaradılmış işgüzar şəraitə görə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin rəhbərliyinə təşəkkürünü bildirdi.
