https://innews.az/uploads/news/2026-10/_innews_76575ba588bc96a3c304ac210_o.jpg
Azərbaycanda internet istifadəçilərinin sayı doyma həddinə yaxınlaşır, yeni domen ünvanları isə qeydiyyata düşməyə davam edir. Bunun biznesə birbaşa təsiri var: eyni auditoriyanın diqqəti uğrunda hər il daha çox şirkət yarışır. Bu yazıda milli domen zonasının bu günə olan rəsmi rəqəmlərini, dörd il əvvəlki vəziyyətlə müqayisəni, bu göstəricinin nəyi göstərib nəyi göstərmədiyini və öz onlayn mövcudluğunuzu yoxlamaq üçün konkret addımları oxuyacaqsınız.
.az zonasında bu gün nə qədər domen var
Milli zonanın statistikası .az reyestrinin saytında açıq saxlanılır: whois.az statistika səhifəsinə görə 2 oktyabr 2026-cı il tarixinə zonada 52 581 domen qeydə alınıb. Bu say şirkətlərin, təşkilatların və fiziki şəxslərin adına rəsmiləşdirilmiş bütün .az ünvanlarını əhatə edir. Azərbaycanda saytlar haqqında hər kəsin yoxlaya biləcəyi açıq rəqəmlərdən biri budur.
Qeydiyyatda olan və işə salınmış domen fərqi
Statistikada ikinci vacib göstərici var: 52 581 ünvandan 40 831-i ad serverlərinə qoşulub. Ad serveri (NS) domeni real hostinqə yönəldən texniki qeyddir, ona qoşulmamış .az domeni brauzerdə heç nə açmır. Deməli, qeydiyyatların beşdə birindən çoxu heç bir sayta və ya poçta bağlanmayıb: belə ünvanlar adətən ya gələcək üçün saxlanılır, ya da yarımçıq qalmış layihələrdən qalıb.
Alt zonalar: birbaşa .az, com.az və edu.az
Alt zonalar üzrə bölgü də bir neçə şey deyir. Ünvanların 49 232-si birbaşa .az formasındadır, 1 779-u com.az, 661-i isə edu.az alt zonasına aiddir. Kommersiya üçün ayrılmış com.az Azərbaycanda geniş yayılmayıb, sahibkarlar çox vaxt qısa və yadda qalan birbaşa .az variantını seçir. edu.az təhsil müəssisələri üçündür, buna görə sayı azdır.
2022-ci illə müqayisə: dörd ilin artımı
Reyestrin həmin statistika səhifəsinin 26 noyabr 2022-ci il tarixli arxiv nüsxəsi dörd il əvvəlki vəziyyəti saxlayır: o vaxt zonada 40 625 domen var idi, onlardan 30 967-si işə salınmışdı. İki tarixi yan-yana qoyanda qeydiyyat sayının təxminən 29 faiz, işə salınmış domenlərin sayının isə təxminən 32 faiz artdığı görünür. Bu müqayisə bir şirkətin hesabatına deyil, reyestrin öz açıqladığı rəqəmlərə əsaslanır.
29 faizlik artımın rəqəmlərlə izahı
Təxminən 29 faizlik artım praktikada o deməkdir ki, dörd ilə yaxın müddətdə zonadakı domen sayı 11 956 artıb. Faiz göstəricisi ilk baxışda kiçik görünə bilər, amma hər yeni ünvan bir şirkətin, layihənin və ya brendin internetdə öz yerini tutması deməkdir. Sahibkar üçün mənası sadədir: dörd il əvvəl axtarış nəticələrində qarşınıza çıxmayan şirkətlər bu gün çıxır.
İstifadəçi sayı dayanır, sayt sayı artır
İndi digər tərəfə baxaq. DataReportal-ın Azərbaycan üzrə 2026 hesabatına görə ölkədə 9,27 milyon internet istifadəçisi var, bu, əhalinin 89 faizidir, bir ildə isə bu say cəmi 0,6 faiz artıb. Mobil bağlantıların sayı 12,3 milyondur, yəni əhalinin sayından çoxdur. Deməli, auditoriya kəmiyyətcə sabitləşir, onun diqqətini istəyən sayt sayı isə artmağa davam edir.
Diqqət uğrunda rəqabət nə üçün güclənir
İstifadəçi sayı demək olar ki, sabit qaldığı, sayt sayı isə artdığı üçün hər sayta düşən orta diqqət payı azalır. İstifadəçinin vaxtı artmır, seçim isə çoxalır. Müştəri saytınıza girəndə bir neçə dəqiqəyə qərar verir: axtardığını tapmasa, növbəti ünvana keçir. Buna görə yeni kanal axtarmaqdan əvvəl mövcud saytın vəziyyətini yoxlamaq daha faydalıdır.
Domen sayı saytların sayı deyil: göstəricinin məhdudiyyəti
Bir məqamı açıq yazmaq lazımdır: domen sayı sayt sayına bərabər deyil. Bir şirkət eyni brend üçün bir neçə ünvan qeydə ala bilər, bəzi ünvanlar yalnız e-poçt üçün işlədilir, bəziləri köhnə layihələrdən qalıb. Ad serverinə qoşulmuş 40 831 ünvan daha dəqiq təsəvvür verir, amma o da hər ünvanın arxasında dolğun bir saytın olduğunu sübut etmir.
Buna görə statistikanı dəqiq siyahı kimi deyil, bazarın istiqamətini göstərən ölçü kimi oxumaq düzgündür. Azərbaycanda saytların bir hissəsi .com, .net və başqa zonalarda açılır və bu rəqəmə düşmür. Sahibkar üçün vacib olan dəqiq say deyil, öz sahəsində onlayn görünən rəqiblərin ildən-ilə çoxalmasıdır.
Sahibkar üçün praktik nəticələr
Rəqəmlərdən sonra ən faydalı iş öz vəziyyətinizi yoxlamaqdır. Sahibkar bunu bir neçə saata özü edə bilər: domenin kimin adına yazıldığını və müddətini yoxlayır, sosial şəbəkə səhifəsinin saytı əvəz edib etmədiyinə baxır, saytın telefonda necə açıldığını ölçür. Yoxlamaların heç biri əlavə büdcə tələb etmir.
Öz .az ünvanınızı necə yoxlamaq olar
Domen qeydiyyatı reyestrlə müqavilə bağlamış domen qeydiyyatçısı vasitəsilə aparılır, məlumatların bir hissəsi isə reyestrin açıq axtarışında hər kəsə görünür. Ünvanınızın kimin adına yazıldığını və nə vaxta qədər qüvvədə olduğunu bilmək sahibin birbaşa məsuliyyətidir. Yoxlama bir neçə dəqiqə çəkir və texniki bilik tələb etmir:
- brendinizin və şirkət adınızın .az zonasında kimin adına qeydə alındığını reyestrin whois axtarışında yoxlayın;
- domenin bitmə tarixini və qeydiyyatçıda göstərilən əlaqə e-poçtunu dəqiqləşdirin;
- idarə panelinə girişin kimdə olduğunu və parolun hansı poçta bağlı olduğunu yazılı qeyd edin.
Domen və onun idarə paneli şirkətin aktividir, buna görə nəzarətdə saxlanmalıdır. Nəşrin yazdığı .az domenlərinə qarşı hücumlar barədə xəbər göstərir ki, milli zonadakı ünvanlar da hədəfə düşə bilər. Müddəti vaxtında yenilənməyən domen qeydiyyatı itirilə bilər, əlaqə poçtuna girişi olmayan sahib isə bərpada çətinlik çəkir.
Brendinizə uyğun ünvan hələ boşdursa, .az domen almaq üçün qeydiyyatçı şirkətlərdən birinə müraciət etmək kifayətdir. Ad seçimini sonraya saxlamaq riskli olur, çünki qısa və oxunaqlı variantlar ildən-ilə azalır. Eyni zamanda ünvanı bir nəfərin şəxsi poçtuna bağlamaq əvəzinə şirkət poçtundan istifadə etmək daha təhlükəsizdir.
Sosial şəbəkə səhifəsi öz saytı əvəz edirmi
Sosial şəbəkə səhifəsi tanışlıq və gündəlik ünsiyyət üçün yaxşı işləyir, lakin platformanın qaydaları, əhatəsi və axtarışda görünməsi sizin nəzarətinizdə deyil. Xidmətlərin tam təsviri, qiymət siyasəti, rekvizitlər və əlaqə kanalları üçün şirkətə öz domenində biznes üçün korporativ sayt lazımdır. Səhifə həmin sayta ziyarətçi gətirən kanaldır, onun əvəzi deyil.
Sürət, telefonda rahat açılma və aydın məlumat
Ziyarətçi üç şeyi ilk saniyələrdə hiss edir. Birincisi sayt sürətidir: səhifə gec açılırsa, oxucu gözləmir. İkincisi mobil uyğunluqdur, yəni mətnin və düymələrin telefon ekranında rahat oxunması. Üçüncüsü əsas məlumatın göz önündə olmasıdır: nə iş gördüyünüz, hansı şəhərdə çalışdığınız, qiymət aralığı və əlaqə nömrəsi ilk ekrandan görünməlidir. Sayt sürətini pulsuz ölçmə alətləri ilə, mobil görünüşü isə öz telefonunuzda yoxlaya bilərsiniz.
Bakıda yerləşən SaytPro 2023-cü ildən fəaliyyət göstərir və bu müddətdə 120-dən çox layihə təhvil verib. Komandamız müştərilərin bizə müraciətindən əvvəlki saytlarında ən çox üç nöqsanla rastlaşır: məlumatın səhifələr arasında səpələnməsi, köhnə qalmış əlaqə nömrəsi və telefonda ağır açılan şəkillər. Hər üçünü sahibkar özü də görə bilər.
Nəticə: rəqabət artanda saytını səliqəli idarə edən şirkət qazanır
Rəsmi rəqəmlər bir mənzərə verir: onlayn görünən şirkət sayı artır, auditoriyanın həcmi isə demək olar ki, dəyişmir. Belə şəraitdə müştərini yeni kanal tapan şirkət deyil, mövcud saytını və ünvanını səliqəli idarə edən şirkət qazanır. Siyahı qısadır və hər bəndini özünüz yoxlaya bilərsiniz. Bu həftə atmağa dəyən addımlar bunlardır:
- brendinizin .az zonasındakı qeydiyyat sahibini, bitmə tarixini və əlaqə poçtunu yoxlayın;
- saytınızın telefonda açılma sürətini ölçün və ən ağır səhifəni düzəldin;
- əsas xidmət, qiymət aralığı və əlaqə məlumatını ilk ekranda aydın yerləşdirin;
- hələ öz ünvanınız yoxdursa, siyahıya .az domen almaq addımından başlayın.
Müəllif: Tehran Bayramov, Bakıda vebsayt hazırlanması ilə məşğul olan SaytPro-nun təsisçisi
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
