https://innews.az/uploads/news/2024-08/_innews_7022895ad9c610b03b3639d1a_o.jpg
8 avqust - Beynəlxalq Oftalmoloqlar Günüdür. Həmin gün 2004-cü ildən qeyd olunur. Görmə elə bir orqanıdır ki, onun itməsi insan üçün əsl faciədir. Görmə qabiliyyətinin pisləşməsi insan bir çox fiziki və psixoloji problemlər yaradır. Oftalmoloqlar məhz sağlamlığın bu vacib məsələlərinin həlli ilə məşğul olurlar.
Azərbaycanda korluğun və görmə üzrə əlilliyin profilaktikası, əhaliyə oftalmoloji yardım daim dövlətin diqqətindədir. Azərbaycan oftalmologiya elmini beynəlxalq aləmdə tanıdan böyük alim, yüksək intellekt sahibi, SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik M.Averbax adına mükafatı almış ilk azərbaycanlı, oftalmologiya sahəsi üzrə ilk qadın akademik, tibb elmləri doktoru, professor Zərifə Əliyeva milli oftalmologiya məktəbi yaratmışdır ki, hazırda onun yetirmələri bu işi layiqincə davam etdirərək, hər il minlərlə insana şəfa verirlər.
Qeyd edək ki, Beynəlxalq Oftalmoloqlar Gününün məhz avqustun 8-i seçilməsi göz cərrahiyyəsi sahəsində çox böyük uğurlara imza atmış böyük rus oftalmoloqu Svyatoslav Fyodorovun doğum günü ilə əlaqədardır.
Dərs ilinin başlanmasına hələ bir aydan da çox vaxt var. Amma əyləncəli yay günləri bir anda ötüb keçəcək və məktəblər qapılarını uşaqlarımızın üzünə açacaq.
Dərs ilinin başlanğıcı hər bir valideyn üçün narahatlıqlar və qayğılar dövrüdür. Görüləsi o qədər iş var... Ancaq bu təlaşda bir vacib məqamı yaddan çıxarmaq olmaz: oftalmoloqa gedib uşağınızın görmə qabiliyyətini yoxlamağın əsl vaxtıdır.
Hər bir valideyn övladının sağlamlığının qayğısına qalmalı və onun görmə qabiliyyətini əvvəlcədən yoxlamalıdır ki, adətən stress və gərginliklə dolu olan dərs ilində hansısa formada bir problem ortaya çıxmasın.
Beynəlxalq Oftalmoloqlar Günü ərəfəsində Mərkəzi Gömrük Hospitalının Poliklinika şöbəsinin oftalmoloqu, t.ü.f.d. Aynurə Əliyevanın məktəbdən öncə uşaqların göz müayinəsindən keçməsinin səbəbləri və əhəmiyyəti barədə müsahibəsini Sizə təqdim edirik.
- Aynurə həkim, məktəbdən öncə göz müayinəsindən keçmək nəyə lazımdır?
- Bütün məktəb yaşlı uşaqlar üçün hər il oftalmoloq müayinəsi mütləqdir. Tədris ili ərzində gözlər görmə problemlərinə səbəb ola biləcək böyük stress və gərginliklər yaşayır. Daimi diaqnostika pisləşməni vaxtında aşkar etməyə və onu vaxtında düzəltməyə kömək edəcəkdir.
Dərslərdə qazanılan uğurların 80%-i informasiyanı vizual şəkildə qəbul etmək bacarığından asılıdır. Yer üzündə hər dörd uşaqdan birində dərslərdə uğur qazanmağa mane olacaq qədər ciddi görmə problemləri var. Bunlar oxumaqda və ya diqqəti cəmləşdirməkdə çətinliklər yaradır.
Miopiyalı (miopiya – görmə defektidir. Bu zaman insan yaxını yaxşı görsə də, uzağı pis görür) uşaqlar lövhədəki qeydləri yaxşı görmürlər və müəllimin onlara göstərdiklərini izləmək onlar üçün çətin olur.
Uzaqdan görmə - uzaq obyektlərin daha yaxşı göründüyü, lakin yaxın obyektlərin zəif göründüyü görmə qüsurudur. Uzaqgörən uşaqlar oxumaqda və ya yaxın iş görməkdə çətinlik çəkirlər. Bundan əlavə, bəzi növ göz xəstəlikləri erkən aşkarlanmazsa və müalicə olunmazsa, qalıcı görmə problemlərinə səbəb ola bilər. Görmə problemi olan uşaq çox güman ki, sadəcə olaraq oxumağı sevməyəcək. Məktəbdə olmaq onun üçün bir yük olacaq.
Problemlərdən biri də ondan ibarətdir ki, valideynlər heç də həmişə övladlarının görmə qabiliyyətinin pozulmasının fərqinə varmırlar. Uşaq yaxşı görmək üçün gözünü qıyır, ekrana yaxınlaşır və ya kitaba tərəf əyilə bilər və bununla da görmə çatışmazlığını kompensasiya edə bilər. Gündəlik həyatda bu tövsiyələr kifayət qədər faydalıdırsa, məktəbdə görmə yükü kəskin şəkildə artdıqda və sistematik hal aldıqda, görmə qabiliyyəti zəif olan bir uşağın siniflə ayaqlaşması çətinləşir.
- Uşaqlarda görmənin zəifləməsinin səbəbləri barədə nə deyə bilərsiz?
- Məktəblilərdə görmə qabiliyyətinin azalmasının səbəbləri çoxdur. Məsələn, bir uşaq günün çox hissəsini kompüter arxasında keçirirsə, planşetdən, mobil telefondan çox istifadə edirsə, fiziki aktiv deyilsə, arxa və boyun əzələləri zəifdirsə, gündəlik rejimi pozulubsa, yuxu rejiminə riayət etmirsə və ya lazımi qədər yuxusunu almırsa, əlbəttə ki, onun görmə qabiliyyəti zəifləyəcək. Daha bir səbəb də irsi meyillilikdir.
Baxın, məktəbli əşyaları: istər dəftər olsun, istərsə də telefon və ya kompüterin monitoru – daha yaxından izləməyə məcburdur. Bu tip yüklənmələr zamanı göz əzələləri zəifləyir və uşaq artıq bütün predmetləri dəqiq görə bilmir. Bu gün hər beşinci məktəblidə miopiya diaqnozu var.
- Bəs görmə qabiliyyətini necə qorumaq olar?
- Vaxtında aşkar edilmiş pozuntular uğurla aradan qaldırıla bilər. Bunun üçün həyəcanverici simptomlar gördükdə oftalmoloqa müraciət etmək, müntəzəm olaraq həkim müayinəsindən keçmək, həkimin bütün tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir.
Oftalmoloqun müayinəsi aşağıdakıları əhatə edir: görmə itiliyinin təyini, göz optikasının ölçülməsi, biomikroskopiya-xüsusi mikroskopdan istifadə etməklə göz toxumasının müayinəsi, göz dibi təzyiqinin ölçülməsi.
Müayinənin nəticələrinə əsasən, həkim eynək və ya kontakt linzaları seçir, müalicə planını və müəyyən edilmiş pozuntuların düzəldilməsi sxemini tərtib edir. Lazım gələrsə, həkim uşağın hansı partada oturmasının daha yaxşı olduğunu göstərən arayış da verə bilər.
Göz müayinələri hər il aparılmalıdır, bu qayda xüsusilə eynək taxan uşaqlara aiddir. Məsələ burasındadır ki, məktəblilərin əksəriyyətində dərs ilinin əvvəlində görmə zəifliyi müşahidə olunur, ona görə də onlar yeni eynək seçməlidirlər. Oftalmoloqa səfərinizi avqustun son günlərinə qədər təxirə salmayın - uşağınızın yeni eynəyə alışması üçün əvvəlcədən həkimə baş çəkmək daha yaxşıdır.
Xatırlatmaq istəyirəm ki, dünyaya gözünü yeni açmış körpə və ya məktəbə gedən uşaq üçün görmə sağlam inkişafın ən vacib mərhələlərindən biridir. Yaxşı görmə uşaqların fiziki inkişafına, ümumi sağlamlığına və məktəbdəki uğurlarına yaxından təsir göstərir. Göz nəzarəti ilə problemlər erkən dövrdə aşkar edilərsə, effektiv şəkildə müalicə edilə bilər. Buna görə də uşaqların doğulduqdan sonra, körpəlikdən başlayaraq uşaq bağçası və məktəb illərində görmə səviyyələrini yoxlamaq vacibdir.
- Maraqlı müsahibəyə görə təşəkkür edirik.
Müsahibəni apardı: Dilarə Zamanova, Mərkəzi Gömrük Hospitalının PR mütəxəssisi
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
