https://innews.az/uploads/news/2026-11/_innews_a2f153d72287a31f4dc1ebe1d_o.jpg
2026-cı il noyabrın 6-da Gəncə şəhərində keçirilən Azərbaycan Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Əməkdaşlıq Forumu çərçivəsində WUF13-ün gələcək inkişaf perspektivlərinə və onun ölkəmizdə yaradacağı uzunmüddətli təsirlərə həsr olunmuş mühüm panel müzakirəsi təşkil edilib. “WUF13 irsi QHT təşəbbüslərində” mövzusunda baş tutan görüşdə beynəlxalq şəhərsalma gündəliyinin yerli təşəbbüslərlə əlaqələndirilməsi, vətəndaş cəmiyyətinin bu prosesdə iştirakı və dayanıqlı əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılması əsas müzakirə istiqamətləri olub.
Panel müzakirəsi bir daha göstərib ki, Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun əhəmiyyəti yalnız beynəlxalq platformada əldə olunan nəticələr və səsləndirilən ideyalarla məhdudlaşmır. Əsl uğur həmin ideyaların real layihələrə, ictimai təşəbbüslərə və uzunmüddətli inkişaf strategiyalarına çevrilməsindən asılıdır. Bu baxımdan WUF13-ün irsinin qorunması və davam etdirilməsi dövlət qurumları ilə yanaşı, vətəndaş cəmiyyətinin də fəal iştirakını tələb edir.
“Prioritet” Sosial-İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri Zaur İbrahimlinin moderatorluğu ilə keçirilən paneldə müxtəlif sahələri təmsil edən mütəxəssislər şəhərsalmanın gələcəyinə öz yanaşmalarını təqdim edərək mövzunu beynəlxalq əməkdaşlıq, innovasiya, turizm, mədəni irs və sosial inklüzivlik kontekstində dəyərləndiriblər.
Qlobal Cənub QHT Platformasının Baş katibi Fuad Kərimli WUF13 çərçivəsində QHT-lərin əldə etdiyi nəticələrə, qarşıda duran yeni vəzifələrə və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarına diqqət çəkib. Onun yanaşmasında vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qlobal proseslərdə daha fəal təmsil olunması və beynəlxalq təcrübənin yerli təşəbbüslərlə əlaqələndirilməsi mühüm yer tutub. “Səyahət” Turizmin İnkişafına Kömək İctimai Birliyinin sədri Dadaş Məmmədov isə müasir şəhərlərin inkişafında innovativ həllərin, yeni təşəbbüslərin və turizm potensialının əhəmiyyətini ön plana çəkib.
Müzakirələrdə şəhərsalmanın institusional və strateji tərəfləri də xüsusi diqqət mərkəzində olub. Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi Aparatı rəhbərinin müavini Gülşən Rzayeva WUF13-ün Azərbaycanın beynəlxalq şəhərsalma gündəliyində mövqeyinin güclənməsinə verdiyi töhfələri vurğulayaraq, bu platformanın ölkəmiz üçün yaratdığı imkanlara toxunub.
Digər tərəfdən, dayanıqlı şəhər modelinin yalnız müasir infrastruktur və texnoloji yeniliklər əsasında formalaşmadığı, onun mədəni və sosial əsaslarının da qorunmasının vacibliyi diqqətə çatdırılıb. “Azərbaycan Mədəni İrs Sənətkarlığına Dəstək və Kreativ Sənaye” İctimai Birliyinin sədri Aytən Həsənova sosial inklüzivliyin, milli-mədəni irsin qorunmasının və ictimai iştirakçılığın şəhər mühitinin inkişafında oynadığı rolu önə çəkib.
Müzakirələrin ümumi məzmunu müasir şəhərsalmanın mahiyyətinə dair mühüm bir həqiqəti ortaya qoyub: şəhər yalnız binalar, yollar və infrastrukturdan ibarət fiziki məkan deyil, eyni zamanda insanların həyat tərzini, sosial münasibətlərini, mədəni kimliyini və gələcəyə baxışını formalaşdıran canlı mühitdir. Buna görə də şəhərlərin inkişafı planlaşdırılarkən iqtisadi səmərəliliklə yanaşı, ekoloji tarazlıq, sosial rifah, mədəni dəyərlər, əlçatanlıq və insanların real ehtiyacları da nəzərə alınmalıdır.
Məhz bu nöqtədə vətəndaş cəmiyyətinin rolu xüsusi əhəmiyyət qazanır. QHT-lər cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin ehtiyaclarını müəyyənləşdirmək, ictimai rəyi öyrənmək, sosial problemləri gündəmə gətirmək və onların həllinə yönəlmiş təşəbbüslər irəli sürmək imkanlarına malikdirlər. Onların dövlət qurumları, beynəlxalq təşkilatlar, elm və təhsil müəssisələri, eləcə də özəl sektorla əməkdaşlığı şəhərsalma prosesinə daha geniş ictimai baxışın daxil edilməsinə şərait yaradır.
Eyni zamanda, müasir şəhərlərin gələcəyi innovativ düşüncə ilə ekoloji məsuliyyətin vəhdətindən asılıdır. Yaşıl texnologiyaların tətbiqi, təbii resurslardan səmərəli istifadə, ekoloji maarifləndirmə, mədəni irsin qorunması və sosial baxımdan əlçatan ictimai məkanların yaradılması dayanıqlı inkişafın əsas istiqamətləri kimi çıxış edir. Bu yanaşma şəhərsalmanı yalnız fiziki quruculuq prosesi deyil, insan həyatının keyfiyyətini yüksəltməyə yönəlmiş kompleks inkişaf modeli kimi səciyyələndirir.
Gəncədə keçirilən panel müzakirəsi WUF13-ün yaratdığı imkanların davamlı nəticələrə çevrilməsi üçün institusional əməkdaşlığın, ortaq məsuliyyətin və vətəndaş təşəbbüslərinin vacibliyini bir daha nümayiş etdirib. Görüşün əsas ideyası ondan ibarət olub ki, beynəlxalq təcrübə yerli potensialla birləşdirilməli, səsləndirilən təşəbbüslər konkret fəaliyyət mexanizmləri ilə dəstəklənməlidir.
Beləliklə, WUF13-ün irsi yalnız şəhərsalma sahəsində deyil, bütövlükdə cəmiyyətin inkişaf düşüncəsində də yeni yanaşmaların formalaşmasına xidmət edə bilər. Daha yaşıl, təhlükəsiz, inklüziv, innovativ və insan yönümlü şəhərlərin qurulması isə bütün tərəfdaşların birgə səylərini, davamlı dialoqunu və gələcək nəsillər qarşısında ortaq məsuliyyətini tələb edir.
Saida Musayeva
“İnnovativ Proqress və Ekologiya, Sosial-İqtisadi İnkişafa Dəstək” İctimai Birliyinin sədri
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
