https://innews.az/uploads/news/2023-04/_innews_6c0bb26a5f1616e9268d02777_o.jpg
Nitq-insanların özünü ifadə edə bilməsi üçün çox önəmli vasitədir.İnsan danışığıyla dağa qalxada bilər,dağdan enə də bilər.Bir düşünün danışığınızla hər şeyi əldə edə bilərsiz.Bəzilərinə bu mif,nağıl gələ bilər,amma sözün gücünü anlasalar bunun möcüzə deyil reallıq olduğunu görmək mümkündür. Hər şey beyindən,şüur və şüuraltından asılıdır. İnanaraq atdığımız hər addım,əmin olaraq istifadə etdiyimiz hər söz əslində bizim yüksəlişimiz deməkdir.
İnandıq,mənfi düşünmədik, xəyal qurmağa üstünlük verməyib addımladıq. Lakin nitqimizin üzərində də işləməliyik ki, hər şey tam olsun.
Bəs hər kəs danışığıyla həyatı qazana bilir ?
Nitq,danışıq o qədər önəmli faktordur ki, hər kəs bu işin öhdəsindən gələ bilmir. Biz nitqimizi elə qurmalıyıq ki, səlis,axıcı və aydın olsun.Bizi dinləyənləri yormayan, həzz verən,fasilələrlə dolu olmayan, bütün dil qaydalarına əməl edilən nitq ən məqbuludur. Sözlər nitqdə axıcı formada düzülməlidir.Biz danışarkən bu qaydalara xüsusi əməl etməyə çalışmalıyıq.
Bəs Sözlərin bir nitqdə axıcı formada düzülməsi nəyin sayəsində olur?
Burada iki faktor var: dil və ondan istifadə bacarığı. Dil nitq vasitəsidir, nitq isə prosesdir. Bəzi insanlar dili bilir, kifayət qədər söz ehtiyatı var. Nitq isə həmin sözləri sapa düzmək bacarığıdır. Dil muncuq, nitq isə sapdır. Onu səliqəli şəkildə düzməyi bacarmaq lazımdır. Hər bir muncuğu böyüklüyünə, rənginə uyğun şəkildə ard-arda qoymağı bacarırıqsa, bu zaman səlis nitq yaranır. Çox kitab oxumaq söz ehtiyatını artırır. Ancaq bəzən insanlar şikayət edir ki, nə qədər kitab oxusam da, danışmağa söz tapmıram. Problem ondan ibarətdir ki, öyrəndiyini tətbiq etmir. Əgər yaxşı danışmaq istəyirsinizsə, kitabda oxuduğunuz hadisəni mütləq kiməsə nəql edin. Hər şey vərdişdən asılıdır. Burdanda məlum olur ki çox kitab oxumaq bizə passiv lüğət bəxş edir,aktiv yox.Aktiv lüğəti yaratmaq kitabdakı cümlələri nə qədər möhkəm oxumağımızdan, rastadığımız yeni sözləri qeyd edib işlətməyimizdən,birdə faydalı kitablardan istifadə etməyimizdən çox asılıdır.
Axıcı nitqdən söhbət gedirsə, bura söz ehtiyatı, ağız aparatının yaxşı işləməyi də daxildir. Adam var sözü deyir, başa düşmürsən. Çünki hər hərfin özünün deyiliş qaydası var. Ağız aparatı ilə işləmək çox önəmlidir. Əgər insanın fiziki problemi yoxdursa, ağız tənbəlliyini aradan qaldırmaq asandır. Fiziki problem dedikdə dovşandodaqlıq, dil bağının qısalığı, yaxud heç olmamağı, dil böyüklüyü, dişlərin qeyri-standart və aralı olmağı, damaqda şişkinlik, ağıziçi xəstəlikləri nəzərdə tuturuq. Bunlarla yanaşı, nəfəs də çox önəmlidir. Yaxşı və güclü səsimizin olmasını istəyiriksə, düzgün nəfəs almalıyıq. Nə qədər bol hava qəbul etsək, onu geri verərkən bir o qədər də təzyiq olur. Bu isə, səs tellərinin yaxşı titrəməyi deməkdir. Bu zaman həm səs yaxşı çıxır, həm də nitq axıcı olur. Bütün bunlar vəhdət təşkil edəndə, axıcı nitq yaranır. Bundan sonra isə nəyi harada, necə demək qalır.
Rəna Baxşəliyeva
Ən son xəbərləri səhifəmizdən də izləyin
